Autorki: Joanna Węgrzynowska, Agnieszka Milczarek

 
  Niektóre dzieci stają się obiektem przemocy ze strony kolegów a inne nie. Czy mają w sobie coś szczególnego? Wbrew potocznym opiniom ofiarą przemocy nie zostaje dziecko ze względu na swoją tuszę, kolor włosów, okulary czy dobre stopnie. Takie dzieci mogą być narażone na ataki ze strony swoich kolegów częściej niż pozostałe, jeśli jednak umieją się temu aktywnie przeciwstawić, zaczepianie zwykle szybko ustaje. To raczej wewnętrzne cechy dziecka i sposób jego zachowania decydują o tym, że staje się ono obiektem długotrwałego prześladowania.

W klasie możemy spotkać dwa typy dzieci-ofiar przemocy:
ofiary pasywne i prowokujące.

 
Cechy ofiary pasywnej:    
 
  • jest wrażliwa i nieśmiała
  • ostrożna w kontaktach z innymi
  • ma trudności z zaistnieniem w grupie rówieśniczej
  • jest niepewna i lękowa
  • nie potrafi się bronić, atakowana - płacze, wycofuje się, ucieka
  • czuje się małowartościowa, nie potrafi właściwie ocenić swojej sytuacji
  • ma poczucie osamotnienia i opuszczenia
  • zwykle nie ma w klasie żadnego dobrego przyjaciela
  • ma negatywne nastawienie do stosowania przemocy
  • może być słabsza fizycznie (dotyczy to zwłaszcza chłopców)
  • często ma lepszy kontakt z dorosłymi niż z rówieśnikami
  • może mieć bliższe od przeciętnych kontakty z rodzicami, szczególnie z matką (ta bliskość często oznacza nadopiekuńczość)
 
Cechy ofiary prowokującej:    
 
  • ma problemy z koncentracją, skupieniem się
  • wyróżnia się niespokojnym zachowaniem, często nadaktywnością
  • wprowadza zamieszanie, niepokój
  • wytwarza wokół siebie atmosferę irytacji i napięcia
  • jej zmienne humory są przyczyną częstych konfliktów z kolegami
  • jej zachowanie może być odbierane przez większość klasy jako prowokujące i może powodować negatywne reakcje ze strony innych.
Pamiętajmy jednak o tym:
    Żadne dziecko nie jest winne temu, że stało się ofiarą przemocy.
    Każdy ma prawo być wrażliwym, słabym, bezbronnym.
    Nikt nie ma prawa użyć w stosunku do niego przemocy.
Uczniowie będący ofiarami przemocy bardzo rzadko zwracają się po pomoc do dorosłych. Zazwyczaj boją się swoich prześladowców i cierpią w samotności. Nie wierzą, że ktoś może im pomóc. W tej sytuacji bardzo ważna jest obserwacja ze strony nauczycieli zachowań i postaw uczniów.
 

Wskazówki pomocne w rozpoznaniu ofiary w klasie.    
 
Dzieci będące ofiarami zwykle:
  • są przezywane, wyśmiewane, zmuszane do posłuszeństwa
  • podczas kłótni, zaczepek czy bójek reagują często płaczem lub uciekają
  • często szukają swoich rzeczy, które są chowane lub niszczone
  • mają sińce, zniszczone lub brudne ubranie (zapytane nie potrafią wyjaśnić co się stało)
  • przerwy często spędzają same lub w pobliżu dorosłego
  • często są wybierani jako ostatni do pracy w grupach lub do drużyn na lekcjach W-F
  • wyglądają na nieszczęśliwe
  • mają trudności w mówieniu na forum całej klasy
  • pogarszają się w nauce
  • myślą same o sobie że są "gorsze" wycofują się z kontaktów z innymi
  • czują wstyd, że nie potrafią się bronić, załamują się
  • są izolowane, tracą zaufanie do otoczenia
  • mogą nie mieć żadnego bliskiego przyjaciela
  • unikają szkoły, rano skarżą się na bóle głowy, brzucha, tracą apetyt
  • spóźniają się do szkoły,
  • wracają ze szkoły powoli, często dłuższą drogą.
Doświadczenie bycia ofiarą może mieć istotny wpływ na przyszłe życie dzieci. Dlatego tak ważne jest, aby wychowawcy pomagali im pozbyć się tej obciążającej roli.
 
 
| Mapa Serwisu |